कालीकोट- कर्णाली प्रदेशको खाँडाचक्र नगरपालिकाको आर्थिक वर्ष २०८०/०८१ को लेखापरीक्षण प्रतिवेदनले नगरको वित्तीय व्यवस्थापनमा गम्भीर कमजोरी देखाएको छ। महालेखापरीक्षकको कार्यालयले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदन अनुसार नगरपालिकामा करोडौँ रुपैयाँ बराबरको बेरुजु देखिएको छ भने केही रकम असुल–उपर गर्नुपर्ने अवस्थामा रहेको छ।
प्रतिवेदनअनुसार आर्थिक वर्षभरि गरिएको करिब १ अर्ब १८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी कारोबार परीक्षण गरिएको थियो। सो परीक्षणपछि चालु वर्षमा मात्रै ५ करोड ३३ लाख ७१ हजार रुपैयाँभन्दा बढी बेरुजु देखिएको छ। यो तथ्याङ्कले खर्च व्यवस्थापनमा प्रक्रिया र अभिलेख प्रणाली कमजोर रहेको संकेत गर्छ।
महालेखाले बेरुजुलाई विभिन्न श्रेणीमा वर्गीकरण गरेको छ। प्रतिवेदन अनुसार ७५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी रकम असुल गर्नुपर्ने देखिएको छ। त्यस्तै, करिब २ करोड ४६ लाख रुपैयाँ बराबरको खर्चमा प्रमाण कागजात पेश गर्नुपर्ने अवस्था छ भने अन्य रकम नियमित गर्नुपर्ने श्रेणीमा परेको छ। यसबाहेक केही रकम पेश्कीका रूपमा बाँकी रहेको उल्लेख छ।
गत वर्षसम्म संचित भएको रकमसमेत जोड्दा नगरपालिकाको आवधिक बेरुजु २७ करोड रुपैयाँभन्दा बढी पुगेको प्रतिवेदनले देखाएको छ। यो तथ्यले आर्थिक अनुशासन सुधार गर्न दीर्घकालीन योजना आवश्यक रहेको संकेत गर्छ।
लेखापरीक्षणका क्रममा केही रकम असुल भई दाखिला गरिएको भए पनि अझै ठूलो रकम फर्छ्यौट हुन बाँकी छ। प्रतिवेदनले नगरपालिकामा आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली कमजोर रहेको, सबै आर्थिक कारोबार सुत्र प्रणालीमा पूर्ण रूपमा समावेश नभएको तथा मौदात मिलानमा समस्या देखिएको उल्लेख गरेको छ।
महालेखाले सार्वजनिक खरिद प्रक्रियामा पारदर्शिता कायम गर्न, खर्च गर्दा कानुनी प्रक्रिया पूर्ण रूपमा पालना गर्न तथा बेरुजु फर्छ्यौटलाई प्राथमिकतामा राख्न सुझाव दिएको छ। सार्वजनिक स्रोत जनताको करबाट संकलित हुने भएकाले त्यसको उपयोग पारदर्शी, परिणाममुखी र जिम्मेवार हुनुपर्ने सरोकारवालाहरू बताउँछन्।
खाँडाचक्र नगरपालिका विकासोन्मुख स्थानीय तह भए पनि वित्तीय व्यवस्थापन र संस्थागत सुदृढीकरणमा सुधार आवश्यक देखिएको प्रतिवेदनले संकेत गरेको छ। अब नगरपालिकाले बेरुजु घटाउने, असुल–उपर गर्ने र आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली मजबुत बनाउनेतर्फ ठोस कदम चाल्नुपर्ने देखिन्छ।
