कालीकाेट १५ गते, स्वास्थ्य डेस्क । कोलेस्टेरोल हाम्रो शरीरको प्रत्येक कोशिकामा पाइने एक प्रकारको नरम र चिल्लो पदार्थ हो। यो हर्मोन र भिटामिन डी बनाउनका लागि आवश्यक भए पनि रगतमा यसको मात्रा बढी हुनु स्वास्थ्यका लागि निकै चुनौतीपूर्ण मानिन्छ। कलेजोमा उत्पादन हुने यो चिल्लो पदार्थ रगतमा बढ्दा नसाहरू साँघुरो भई हृदयघात र पक्षघात जस्ता गम्भीर समस्या निम्त्याउन सक्छ।
रगतमा कोलेस्टेरोलको मात्रा कति हुनुपर्छ ?
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार २० वर्ष उमेर नाघेपछि प्रत्येक व्यक्तिले नियमित रूपमा ‘लिपिड प्रोफाइल’ परीक्षण गराउनु उपयुक्त हुन्छ। सामान्यतया स्वस्थ शरीरका लागि निम्न स्तर कायम हुनुपर्छ:
कुल कोलेस्टेरोल: २०० mg/dl भन्दा कम (सन्तोषजनक)
एलडिएल (खराब कोलेस्टेरोल): १०० mg/dl भन्दा कम
एचडिएल (राम्रो कोलेस्टेरोल): पुरुषमा ४०–५० र महिलामा ५०–६० mg/dl
ट्राइग्लाईसेराइड: १५० mg/dl भन्दा कम
मुटु जोगाउन के खाने, के नखाने ? कोलेस्टेरोल नियन्त्रणमा खानपानको सबैभन्दा ठूलो भूमिका हुन्छ। यसलाई सन्तुलनमा राख्न निम्न कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्छ:
१. नखाने वा कम गर्ने: तारेका खानेकुरा (समोसा, पुरी), चिनी, मैदाबाट बनेका सामग्री (बिस्कुट, चाउचाउ), कोक–फ्यान्टा, मदिरा र बोसोयुक्त रातो मासु।
२. खाने चिजहरू (राम्रो विकल्प): ओट्स, गेडागुडी, खस्रो चामल, हरियो सागपात, फलफूल, माछा र बोसो नभएको कुखुराको मासु। ३. तेलको प्रयोग: दैनिक ५–१० ग्राम मात्र तेल प्रयोग गर्ने। सूर्यमुखी, मकै वा भटमासको तेल स्वास्थ्यका लागि उत्तम मानिन्छ।
जीवनशैलीमा सुधार धूमपान गर्ने, शारीरिक रूपमा निष्क्रिय रहने र तौल बढी भएका व्यक्तिहरूमा ‘राम्रो कोलेस्टेरोल’ (HDL) को मात्रा घट्ने गर्छ। त्यसैले, दैनिक व्यायाम, योगासन र फाइबरयुक्त खानपानलाई जीवनशैलीको हिस्सा बनाउनु पर्छ।
“कोलेस्टेरोल सन्तुलनमा राख्नु नै स्वस्थ मुटु र सुखी जीवनको आधार हो।” आजैदेखि सचेत बनौँ र नियमित जाँच गराऔँ।
