काठमाडौँ, ४ वैशाख । अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेको अध्यक्षतामा बसेको अन्तर-सरकारी वित्त परिषद्को बैठकले जनतालाई प्रत्यक्ष राहत दिने र बिचौलिया तन्त्रलाई निरुत्साहित गर्ने गरी ठूला र साहसिक निर्णयहरू गरेको छ। संघीयताको मर्म अनुसार तल्लो तहका सरकारलाई आर्थिक रूपमा शक्तिशाली बनाउन र नागरिकले बेहोर्दै आएका व्यवहारिक झन्झटहरू अन्त्य गर्न सरकारले नयाँ नीतिगत बाटो तय गरेको हो।
बैठकको सबैभन्दा सुखद निर्णय प्राकृतिक स्रोतको रोयल्टी बाँडफाँटसँग जोडिएको छ। अबदेखि विद्युत, वन, खानी र पर्वतारोहणबाट उठ्ने करोडौँको रोयल्टीमा स्थानीय तहको हिस्सा बढ्ने भएको छ, जसले गाउँ-गाउँमा बजेटको अभाव टार्नेछ। यसैगरी, बाटोमा सामान ढुवानी गर्दा एउटा पालिकाले अर्को पालिकाको नाममा असुल्ने अवैध ‘बाटो कर’ वा कुनै पनि प्रकारका शुल्कहरू तत्कालै खारेज गरिएको छ। कानुनविपरीत यस्ता शुल्क उठाएको पाइएमा सरकारले कडा कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ, जसले बजारमा उपभोग्य वस्तुको मूल्य घटाउन समेत मद्दत पुग्नेछ।
विकासका नाममा बजेट दुरुपयोग गर्ने ‘टुक्रा योजना’को युगलाई पनि यो बैठकले अन्त्य गरिदिएको छ। अबदेखि पहुँचका भरमा साना र टुक्रे योजनामा बजेट छर्न नपाइने र अनिवार्य रूपमा ‘आयोजना बैंक’मार्फत मात्रै लगानी गरिने व्यवस्था गरिएको छ। यस्तै, पर्यटनलाई प्रोत्साहन गर्न छिमेकी मुलुकका पर्यटक सवारीले भन्सार बिन्दुमा एक पटक शुल्क तिरेपछि नेपालभर निर्वाध हिँड्न पाउने गरी ‘रेड कार्पेट’ बिछ्याइने भएको छ। कर्मचारीहरूको हकमा पनि आगामी साउनदेखि योगदानमा आधारित उपदान कोष अनिवार्य गरिएकाले सेवा प्रवाहमा थप उत्साह थपिने विश्वास लिइएको छ। यी कदमहरूले वित्तीय सुशासन कायम गर्दै नागरिकलाई राज्य भएको प्रत्यक्ष अनुभूति गराउने अपेक्षा गरिएको छ।