कालीकोट २८ असार । कर्णाली प्रदेश सरकारको बजेट खर्च गर्ने क्षमतामा यस वर्ष पनि गम्भीर विचलन देखिएको छ। प्रदेश लेखा नियन्त्रक कार्यालयले सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को असार मसान्तसम्मको मन्त्रालयगत खर्च प्रगति विवरण अनुसार विकास निर्माणको मुख्य जिम्मेवारी पाएका ठूला मन्त्रालयहरूले नै अरबौँ रुपैयाँ बजेट फ्रिज गराएका छन्। समग्र प्रदेशको बजेट खर्च ६१.९७ प्रतिशतमा सङ्कुचित हुँदा भौतिक पूर्वाधारतर्फको अवस्था सबैभन्दा दयनीय बनेको छ।
प्रदेशको सबैभन्दा धेरै विकास बजेट चलाउने भौतिक पूर्वाधार तथा सहरी विकास मन्त्रालय बजेट खर्चको मामिलामा फ्लप देखिएको छ। यस मन्त्रालयका लागि कुल ११ अर्ब १२ करोड ७ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन भएकोमा चालु आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म जम्मा ४९.२० प्रतिशत अर्थात् ५ अर्ब ४१ करोड ८१ लाख रुपैयाँ मात्र खर्च हुन सकेको छ। मन्त्रालयले आधाभन्दा बढी अर्थात् ५ अर्ब ६० करोड ३१ लाख रुपैयाँ विकास बजेट खर्च गर्न नसकेर बालुवामा पानी हाले सरह बनाएको छ।
यस निराशाजनक कार्यसम्पादनका बीच सामाजिक विकास मन्त्रालयले भने तुलनात्मक रूपमा उत्कृष्ट वित्तीय प्रगति हासिल गरेको छ। यस मन्त्रालयले कुल ५ अर्ब ९७ करोड २६ लाख रुपैयाँ बजेटमध्ये ७२.४९ प्रतिशत अर्थात् ४ अर्ब ३२ करोड ९५ लाख रुपैयाँ खर्च गर्दै प्रदेश सरकारका अन्य अङ्गहरूलाई निकै पछाडि पारेको छ।
तथ्याङ्कको गहिरो विश्लेषण गर्दा कुल १९ अर्ब ९८ करोड ४३ लाख रुपैयाँ विकास बजेट रहेको कर्णालीमा समग्र पूँजीगत खर्च जम्मा ५५.७४ प्रतिशत मात्रै सीमित हुनुले नीतिगत कमजोरी र कर्मचारीतन्त्रको ढिलासुस्तीलाई उदाङ्गो पारेको छ। सबैभन्दा बढी बजेट भएको भौतिक मन्त्रालयले नै आधा रकम फ्रिज गराउनुले बजेट निर्माण र योजना तर्जुमा प्रक्रियामै गम्भीर खोट रहेको स्पष्ट पार्छ।
११Ax.२०
५४१.८१
५६०.३१
🔴 ४९.२०% (अति खराब)
९१.५८
३१.०५
६०.५३
🔴 ३३.९१% (निराशाजनक)
८.९६
५.७२
३.२३
🟡 ५२.८२% (औसत)
६०.९६
३२.८७
२८.०८
🟡 ५३.९२% (औसत)
४०.६९
२०.९१
१९.७७
🟡 ५१.३९% (औसत)
५९७.२६
४३२.९५
१६४.३१
🟢 ७२.४९% (उत्कृष्ट)
४५९.९८
३९६.३८
६३.५९
🟢 ८६.१७% (सर्वोत्कृष्ट)
३३१९.३६
२०५७.१२
१२६२.२४
🟡 ६१.९७% (मध्यम)
🔴 रातो रङ: बजेट खर्च ५० प्रतिशत पनि कटाउन नसकेका मन्त्रालयहरू।
🟡 पहेँलो रङ: ५० देखि ७० प्रतिशतको बीचमा बजेट खर्च गर्ने औसत मन्त्रालय तथा निकायहरू।
🟢 हरियो रङ: ७० प्रतिशतभन्दा माथि बजेट खर्च गरेर उत्कृष्ट कार्यसम्पादन देखाएका मन्त्रालयहरू।